سمپلر یا میکروپیپت یا پیپتورها از مهمترین و پرکاربرد ترین ابزار های موجود در بخش های مختلف آزمایشگاه ها می باشد برای برداشت و انتقال حجم معینی از مایعات و محلول های مورد نظر استفاده می گردد.
در این مقاله مروری کامل بر موضوعات زیر خواهیم داشت:
- کاربرد سمپلر
- انواع سمپلر
- اجزای سمپلر
- انتخاب بهترین و کاربردی ترین سمپلر
- انواع سر سمپلر ها
- انتخاب بهترین و کاربردی ترین سر سمپلر
- نکات مهم و روش استفاده صحیح از سمپلر
- کالیبر سمپلر
- آموزش تکنیک معکوس (Reverse) در سمپلینگ
کاربرد سمپلر
از سمپلرها معمولاً برای اندازه گیری دقیق و انتقال حجم های اندک مایعات در آزمایش ها و روش های علمی مختلف استفاده می شود، این ابزارها نقش بسیار مهمی در اندازهگیری دقیق و انتقال مایعات در حجمهای بسیار کم دارند.
سمپلرها تکرارپذیری و دقت را در تحقیقات علمی تضمین می کنند و استفاده آنها را در زمینه هایی مانند زیست شناسی، شیمی و بیوشیمی ضروری می کنند. جابجایی و کالیبراسیون صحیح میکروپیپت ها برای به دست آوردن نتایج قابل اعتماد در آزمایش ها بسیار مهم است.
انواع سمپلر
سمپلرها و پیپتها بر اساس حجم اندازهگیری شده از مایعات در انواع مختلفی دستهبندی میشوند و هرکدام ویژگیها و کاربردهای مخصوص به خود را دارند. ، بهطورکلی سمپلرها از نظر عملکرد در دو نوع : سمپلر ثابت و سمپلر متغیر ساخته میشوند. و از نظر فیزیکی در دو نوع اتوکلاو و غیر اتوکلاو ساخته میشوند.
سمپلرهای ثابت برای انتقال حجم مشخصی از مایعات مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که طراحی سمپلرهای متغیر به کاربر این امکان را میدهد که حجم مایع مورد نظر خود را بر اساس نیازهای آزمایشگاهی تنظیم کند و به طور معمول از بازه ۰.۱ تا ۱۰۰۰ میکرولیتر متغیر هستند
همچینین سمپلرها با توجه به کاربرد به انواع تک کاناله و چند کاناله معمولا در کارهای آزمایشگاهی مورد استفاده قرار می گیرند و سمپلر چند کاناله که خود به دو دسته سمپلر ۸ کاناله و سمپلر ۱۲ کاناله تقیسم می شوند تا بصورت همزمان و یکجا در رک ها بکار گرفته شون و معمولا در الایزا کاربرد دارند.
نوع ثابت نیز دارای قیمتی مناسب تری می باشند و در کارهایی که حجم مشخصی مورد نظر است استفاده می شود.
سمپلر ثابت تک کاناله
سمپلر متغیر تک کاناله
سمپلر ثابت و متغیر ۸ کاناله
سمپلر ثابت و متغیر ۱۲ کاناله
اجزای سمپلر
سمپلرها از اجزای مختلفی تشکیل شده اند که هرکدام وظایف خاصی را بر عهده دارند:
لوله سمپلر یا سرسمپلر: (Pipette Head) این بخش برای اتصال سمپلر به نوک سمپلر به کار میرود در واقع قسمتی است که سرسمپلر بر روی آن نصب میشود و و روی آن تیپ یا سرسمپلر یا نوک سمپلر مناسب قرار می گیرید و برای تزریق و برداشتن مایع مورد استفاده قرار می گیرید.
پیستون : (Plunger)در بالای سمپلر قرار دارد و برای ایجاد فشار و خلا در داخل سمپلر استفاده میشود.این قسمت جهت برداشت و تخلیه مایعات مورد استفاده قرار می گیرد
بدنه سمپلر :این قسمت با ایجاد خلا در لولههای درون آن، حجم مشخصی از مایعات را می تواند جا به جا کند.
خارج کننده سرسمپلر: (Tip Ejector) به صورت دکمه ای در بالای بدنه سمپلر دکمه ای جهت خارج کردن سرسمپلر وجود دارد .
تنظیم کننده حجم : (Volume Adjustment) این قسمت در سمپلرهای متغیر طراحی شده است که با یک پیچ و چرخش آن مقدار حجم مورد نظر مایع را تنظیم می کنیم .
نمایشگر حجم : با چرخش پیچ تنظیم حجم ، مقدار حجم مورد نظر در قسمت پایین تر و روی صفحه ای نمایش داده می شود .
انتخاب بهترین و کاربردی ترین سمپلر
در انتخاب بهترین و کاربردی ترین سمپلر برای نیازهای خود، موارد زیر را در نظر داشته باشید:
با توجه به این موارد، میتوانید سمپلری را انتخاب کنید که بهترین عملکرد را برای نیازهای خود دارد
- مورد استفاده: بررسی کنید که سمپلری که انتخاب میکنید، برای کاربردهای مورد نیاز شما مناسب است یا خیر.
- تعداد کانال : کانال های مورد نیازتان را بررسی کنید که یک کاناله یا بیشتر نیاز دارید.
- نوع سمپلر: از نظر ثابت بودن یا متغیر بودن بر اساس نیازتان سمپلر را تهیه کنید.
- کاربری آسان: انتخاب یک سمپلر که آسان و راحت در استفاده باشد (مانند تمیز کردن، کنترل نمونه و تعویض ابزار)، میتواند عملکرد شما را بهبود بخشد.
- حجم نمونه: بر اساس حجم نمونهها و میزان نمونهبرداری موردنیازتان، اندازه سمپلر (حجم نمونه قابل جمعآوری) را در نظر بگیرید.
- نوع نمونه: ابتدا باید نوع نمونههایی که قصد دارید جمعآوری کنید را مشخص کنید تا بتوانید سمپلر مناسب را انتخاب کنید.
- دقت نمونهبرداری: اهمیت داشتن یک سمپلر که دارای دقت بالا در نمونه برداری باشد، بسیار مهم است تا نتایج به دقت بیشتری ارائه شود.
- سهولت تنظیمات: در صورت نیاز به تنظیمات خاص در نمونهبرداری، مطمئن شوید که سمپلر انتخابی این امکانات را فراهم میکند.
- مشخصات فیزیکی : قابل اتوکلا یا غیرقابل اتوکلاو بودن آن را بررسی کنید.
- قیمت: با توجه به بودجه موجود، سمپلری انتخاب کنید که با کیفیت باشد و بهترین ارزش را ارائه دهد.
انواع سر سمپلر ها
سرسمپلرها با توجه به اندازه و کاربرد آن ها در جا به جایی حجمهای متفاوت ، تقسیم بندی شده اند :
سرسمپلر شفاف : موارد استفاده از این نوع سر سمپلر ها برای حجم های خیلی پایین 0.2 تا ۱۰ میکرولیتر می باشد .
سرسمپلر زرد :کاربرد آن ها برای حجمهای ۲ تا ۲۰۰ میکرولیتر است.
سرسمپلر آبی : کاربرد آن ها برای حجمهای بالا حدود ۲۰۰ تا ۱۰۰۰میکرولیتر می باشد .
انتخاب بهترین و کاربردی ترین سر سمپلر
در انتخاب بهترین و کاربردیترین سر سمپلر برای نیازهای خود، میتوانید به موارد زیر توجه کنید:
- نوع سرسمپلر: بر اساس نوع نمونههایی که قصد دارید جمعآوری کنید، انواع مختلف سر سمپلر را از در نظر بگیرید.
- حجم نمونه: انتخاب کنید که چه میزان حجم نمونه را میخواهید جمعآوری کنید. سر سمپلرها با ظرفیتهای مختلفی در بازار موجود هستند.
- کیفیت ساخت: اهمیت و کیفیت مواد تشکیلدهنده سر سمپلر بسیار مهم است. سر سمپلر با کیفیت، دقت بیشتری در نمونهبرداری ارائه میدهد.
- راحتی کاربری: انتخاب سر سمپلری که به راحتی به سمپلر وصل و جدا شود ، بسیار مهم است.
- سازگاری با نمونهها: مطمئن شوید که سر سمپلر انتخابی شما با نوع نمونههایی که میخواهید بردارید، سازگار است و به نتایج دقیق تری منجر میشود.
- فیلتر دار بودن یا نیودن: از سرسمپلرهای فیلتردار در آزمایش های مربوط به بیولوژی مولکولی و آزمایشهای بسیار حساس استفاده می کنند که بسیار برای جلوگیری از آلودگی سمپلر حین کار و آلودگی نمونه جلوگیری کنند.
- قیمت: در نهایت، همواره بودجهی خود را در نظر بگیرید و سر سمپلری را انتخاب کنید که بهترین ترکیب ارزش و کیفیت را برای شما ارائه میدهد.
نکات مهم دیگر این است که با توجه به کاربردتان حتما چک شود سرسمپلر ها قابل استریل کردن هست یا خیر؟ و در موارد بسیار حساس عاری از DNA ، RNA ، ATPو اندوتوکسین هستند واینکه در این موارد بهتر است از سرسمپلرهای رک شده استفاده شود ، که نقش مهمی در افزایش صحت و دقت نتایج آزمایش ها خواهد داشت
با رعایت این موارد، میتوانید سر سمپلر مناسبی را برای نیازهای خود انتخاب کرده و از عملکرد بهتری در نمونهبرداری خود بهرهمند شوید.
